Het was een warme zomerdag, zo’n dag waarop alles vanzelf wat langzamer lijkt te gaan. Mijn dochter en ik zaten samen in de tuin, genietend van de eerste echte zonnestralen. Ik probeerde rustig wat te schrijven terwijl zij naast me zat. Af en toe werd de stilte doorbroken door geluiden uit een naburige tuin, waar pas een jong gezin was komen wonen.
Aan de stemmen en de woorden te horen, schatte ik dat hun oudste kind een jaar of vijf was. De jongste zat duidelijk midden in de bekende “nee, ik ben twee”-fase. Ik hoorde de moeder herhaaldelijk zeggen: “Nee, daar mag je niet op. Je bent te klein.” Het jongste kind was het daar niet mee eens en begon zachtjes te huilen.
Wat begon als een gewone woordenwisseling tussen ouder en kind veranderde langzaam in een oplopend spel van emoties. Van onbegrip naar frustratie, van tranen naar steeds luidere protesten. Je kon bijna voelen hoe de spanning toenam.
Toen klonk er ineens een harde zin door de tuin:
“Ik zeg toch dat je er niet op mag, domme Mongool!”
Het kleine kind reageerde zoals je zou verwachten en zette het op een hartverscheurend huilen. Ondertussen nam het oudste kind de woorden van de moeder over. Steeds opnieuw herhaalde hij ze, op dezelfde toon en met dezelfde felheid. Totdat de moeder hem uiteindelijk streng tot stilte maande:
“En jij moet ook je kop houden!”
Mijn dochter en ik verstijfden. We keken elkaar aan, geschrokken en zichtbaar geraakt.
“Hoor ik nu echt wat ik denk dat ik hoor?” vroeg ik zacht.
Mijn dochter knikte. In haar blik zag ik verbazing, ongemak en verdriet tegelijk.
Het was maar een kort moment op een zomerse middag, maar het liet pijnlijk duidelijk zien hoe groot de impact van woorden kan zijn, zeker wanneer ze tegen kinderen worden uitgesproken. Kinderen luisteren niet alleen naar wat we zeggen. Ze nemen ook de toon, de emotie en de lading in zich op. Ze spiegelen ons gedrag en herhalen onze woorden, vaak zonder filter.
Juist dat maakte deze situatie zo confronterend. Binnen enkele minuten hoorde je hoe taal werd doorgegeven van ouder naar kind, alsof het vanzelfsprekend was. Woorden die misschien in een moment van frustratie waren uitgesproken, werden direct onderdeel van het vocabulaire van een kind.
Deze zomermiddag herinnerde mij eraan hoe belangrijk het is om bewust te zijn van onze taal. Vooral op momenten dat we moe zijn, geïrriteerd of machteloos. Want woorden verdwijnen niet zomaar. Ze blijven hangen. Ze vormen, raken en nestelen zich diep in een kind.
Als volwassenen dragen we de verantwoordelijkheid om woorden te kiezen die veiligheid en vertrouwen geven, woorden die bouwen in plaats van breken.
Soms zegt een zomerse middag meer dan duizend goede bedoelingen. Soms laat één zin horen hoeveel kracht woorden werkelijk hebben.
metopenblikopkinderen 
Plaats een reactie